Në gjithë botën, sot, më 28 prill, përkujtohet Dita Botërore e Sigurisë dhe Shëndetit në Punë. Një ditë që ngre zërin për të na kujtuar se puna nuk duhet të jetë kurrë një rrezik për jetën. Por në Shqipëri, realiteti flet ndryshe: siguria në vendin e punës mbetet një fjalë bosh, një premtim i pambajtur, një iluzion për shumicën e punëtorëve.
Të dhënat e fundit janë alarmante: gjatë vitit 2024, në Shqipëri janë regjistruar 177 aksidente në punë, nga të cilat 33 kanë përfunduar në humbje jete. Pas këtyre numrave fshihen emra, familje të shkatërruara dhe një sistem që ka dështuar t’i mbrojë qytetarët e vet. Të paktën kështu tregojnë të dhënat e Inspektoriatit të Punës.
Ndërtimi dhe minierat janë kthyer në kurthe të hapura për jetën. Në kantiere dhe galeri të thella, tabela të mëdha reklamojnë “rregulla sigurie”, por pas tyre fshihet një e vërtetë e trishtë: askush nuk i zbaton. Punonjësit punojnë pa kaska, pa rripa sigurimi, pa trajnime.
Për kompanitë e mëdha, të cilat realizojnë miliona euro fitim çdo vit, vendosja e një tabele është më e rëndësishme sesa shpëtimi i një jete.
Vera e vitit 2024 ishte një nga më të nxehtat në dekada. Në vend që të merrnin masa për mbrojtjen e punonjësve, shumë kompani ndërtimi i nxorën ata në diellin përvëlues, duke i detyruar të punojnë në temperatura ekstreme, pa asnjë masë mbrojtëse. Një pjesë e mirë e këtyre punonjësve nuk kanë as siguracion shëndetësor, shpesh pa asnjë ditë pushumi dhe punojnë me orare të zgjatura. Në vend të kontratave të ndershme, ata mbajnë mbi supe vetëm rrezikun dhe frikën.
Edhe në sektorin e minierave, situata është dramatike.
Kompanitë e mëdha minerare, që prej vitesh përfitojnë nga pasuritë natyrore të vendit, vazhdojnë të injorojnë standardet më minimale të sigurisë. Aty ku duhej të kishte pajisje mbrojtëse dhe inspektime të rregullta, ka vetëm neglizhencë dhe heshtje.
Më shqetësuese është heshtja e institucioneve shtetërore. Inspektimet janë të rralla, ndëshkimet minimale, ndërsa qeveria shpesh zgjedh të mbyllë sytë përballë shkeljeve flagrante të kompanive të mëdha. Në këtë mënyrë, shteti bëhet bashkëfajtor në një dramë që përsëritet çdo ditë.
Në një kohë kur vendet e zhvilluara përpiqen të bëjnë punën më të sigurt dhe më të denjë, në Shqipëri, të shkosh në punë do të thotë të rrezikosh jetën. Deri kur siguria të mos shihet si një shpenzim i panevojshëm, por si një investim për jetën, çdo 28 prill do të na kujtojë jo progresin, por dështimin tonë kolektiv për të mbrojtur më elementaren: jetën e njeriut.
Discussion about this post