Partia e Lirisë (FPÖ) e ekstremit të djathtë të Austrisë ka hapur derën për një epokë të re, u tha mbështetësve lideri i saj Herbert Kickl, ndërsa ata festuan një fitore të paprecedentë zgjedhore.
Rezultatet e parashikuara i dhanë partisë së Kickl 28.8% – dy pikë më shumë se Partia Popullore konservatore (ÖVP) me 26.3%, por shumë larg shumicës. Fitorja e Kickl është e fundit në një varg suksesesh zgjedhore të ekstremit të djathtë në Evropë dhe ai vlerësoi votuesit për “optimizmin, guximin dhe besimin” e tyre në dhënien e një “pjesë historie”.
FPÖ ka qenë në koalicion edhe më parë, por ÖVP e vendit të dytë ka refuzuar të marrë pjesë në një qeveri të udhëhequr nga ai.
Rivali kryesor i Kickl, kancelari aktual Karl Nehammer i ÖVP, ka thënë se është “e pamundur të formohet një qeveri me dikë që adhuron teoritë e konspiracionit”.
Në zgjedhje pati një pjesëmarrje të lartë, 78% e votuesve të Austrisë morën pjesë në një zgjedhje të dominuar nga çështjet e migrimit dhe azilit, si dhe nga një ekonomi e rëndë dhe lufta në Ukrainë.
Ndërsa gjysma e hartës së Austrisë u bë blu e errët, sekretari i përgjithshëm i FPÖ, Michael Schnedlitz tha se “burrat dhe gratë e Austrisë kanë bërë histori sot”, megjithëse ai refuzoi të thoshte se çfarë lloj koalicioni do të përpiqej të ndërtonte partia e tij.
Një analizë e votuesve sugjeroi se ata të moshës 35-59 vjeç kishin më shumë gjasa të votonin për të djathtën ekstreme dhe pak më shumë gra sesa burra.
Partia e Kickl është në rrugën e duhur për të siguruar rreth 56 vende në parlamentin me 183 vende, me konservatorët në 52 dhe socialdemokratët me 41.
Udhëheqësi i zjarrtë i Partisë së Lirisë u kishte premtuar austriakëve të ndërtonin “Fortesën e Austrisë”, për t’u rikthyer sigurinë, prosperitetin dhe paqen e tyre dhe ai është lidhur ngushtë me Viktor Orban në Hungarinë fqinje.
Kreu socialdemokrat Andreas Babler paralajmëroi se Austria nuk duhet të shkojë në të njëjtën rrugë si Hungaria.
Kickl kishte folur gjithashtu për t’u bërë Volkskanzler (kancelar i popullit) që për disa austriakë mbart jehonë të termit të përdorur për të përshkruar Adolf Hitlerin në Gjermaninë naziste.
Partia u themelua nga ish-nazistët në vitet 1950. Dy ditë para votimit, disa nga kandidatët e saj u kapën në video duke kënduar një këngë SS në një funeral.
Ndërsa fitorja e FPÖ u bë e qartë, një grup i vogël protestuesish u shfaqën jashtë parlamentit duke mbajtur pankarta antinaziste.
Formimi i një koalicioni ka të ngjarë të jetë i ndërlikuar për Kickl, i cili është një figurë përçarëse.
Social Demokratët, Të Gjelbrit dhe Neos kanë përjashtuar të gjithë një partneritet me të djathtën ekstreme.
I vetmi koalicion i mundshëm që partia e Kickl mund të krijojë është me konservatorët, megjithëse FPÖ do të duhej të gjente një zgjidhje për refuzimin e ÖVP për të pasur Kickl si kancelar.
Kur Partia e Lirisë e Geert Wilders fitoi zgjedhjet e Holandës nëntorin e kaluar, ai hoqi dorë nga oferta e tij për t’u bërë kryeministër në mënyrë që tre parti të tjera të binin dakord për të formuar një koalicion. Megjithatë, Kickl është i prirur të udhëheqë vendin e tij, duke u premtuar austriakëve që të veprojnë si “shërbëtor dhe mbrojtës” i tyre.
Analisti politik Thomas Hofer tha për BBC se nuk ishte aspak e qartë nëse presidenti austriak Alexander Van der Bellen, i cili mbikëqyr formimin e qeverisë, do t’i jepte Kickl një “mandat të drejtpërdrejtë për të formuar një koalicion”.
ÖVP në teori mund të krijojë një koalicion me socialdemokratët nëse parashikimet e fundit janë të sakta dhe mund të tërheqë partinë liberale Neos ose të Gjelbërit.
Njëlloj, Karl Nehammer mund të vihet nën presion nga brenda ÖVP për të hequr kundërshtimin e tij. Një figurë kryesore e FPÖ tha se pas një disfate kaq historike ai duhet të japë dorëheqjen, megjithëse kjo u refuzua nga sekretari i përgjithshëm i partisë së Nehammer.
Presidenti Van der Bellen ka shprehur rezerva në të kaluarën për FPÖ për shkak të kritikave të saj ndaj BE-së dhe dështimit të saj për të dënuar pushtimin rus të Ukrainës. Partia kundërshton sanksionet e BE-së ndaj Moskës, duke përmendur neutralitetin e Austrisë dhe shumë prej deputetëve të saj u larguan nga një fjalim në parlament në Vjenë vitin e kaluar nga Volodymyr Zelensky i Ukrainës.
Fitorja e parashikuar e Kickl është e fundit në pothuajse një vit të sukseseve të votimit për partitë radikale të krahut të djathtë në Evropë.
Giorgia Meloni e Italisë kryeson një koalicion të krahut të djathtë, ndërsa lideri i partisë së ekstremit të djathtë Vëllezërit e Italisë dhe AfD e Gjermanisë kryesuan sondazhet në shtetin lindor të Turingisë muajin e kaluar. Tubimi Kombëtar i Francës fitoi votën në zgjedhjet evropiane qershorin e kaluar.
Ndryshe nga Kickl, kryeministrja e Italisë i ka dhënë asaj mbështetjen e plotë për mbrojtjen e Ukrainës nga BE-ja përballë pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë.
Bashkëdrejtuesja e AfD Alice ëeidel uroi Kickl, duke postuar një foto të të dyve së bashku, dhe Marine le Pen e Tubimit Kombëtar tha “kjo tokë që mbart mbrojtjen e interesave kombëtare”, pas votave kudo në Evropë, konfirmoi “triumfet e popullit kudo”.
Geert Wilders tha se kohët po ndryshonin dhe se “identiteti, sovraniteti, liria dhe jo më imigrim/azil i paligjshëm” ishte ajo që miliona evropianë dëshironin.
Kickl ka shfrytëzuar frikën për imigracionin në Austri dhe ai ka shfrytëzuar maksimalisht zemërimin për trajtimin e pandemisë Covid nga qeveria, duke përqafuar teoritë e konspiracionit rreth trajtimeve të paqarta për virusin.
Për Kickl dhe partinë e tij, fitorja e zgjedhjeve të së dielës përfaqëson një rikuperim të rëndësishëm nga viti 2019, kur ata u renditën në vendin e tretë, pas një skandali me video që përfshiu ish-liderin e tyre.
Discussion about this post