Gjykata Kantionale e Tuzlës në Bosnje-Hercegovinë ka dalë me një vendim të fortë që mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën si trajtohen çështjet penale në Bosnje dhe në gjithë rajonin. Në çështjen 03OK019233 K3, kjo gjykatë ka rrëzuar provat e siguruara përmes përgjimit dhe deshifrimit të aplikacionit SKY ECC, duke vënë në pikëpyetje gjithë konceptin e përdorimit të komunikimeve të hakura si bazë për dënime.
Vendimi godet drejtpërdrejt praktikën e viteve të fundit, ku mesazhet e SKY, ANOM apo platformave të tjera të koduara janë përdorur si prova kryesore në shumë procese. Gjykata arsyeton se mbrojtja nuk ka asnjë mundësi ta verifikojë ligjshmërinë e mbledhjes së këtyre të dhënave, sepse mungon çdo akt apo urdhër zyrtar që tregon kush i ka mbledhur, kur, për cilën arsye dhe me cilin autorizim ligjor. Pranimi i tyre, sipas vendimit, do të cenonte nenin 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut që garanton të drejtën për gjykim të drejtë dhe kontradiktoritet.
Gjykata ngriti edhe dyshimin më të rëndë – se i gjithë operacioni i deshifrimit të SKY ka qenë mbikëqyrje masive, jo përgjim i synuar, gjë që bie ndesh me standardet e procedurës penale. Duke qenë se mijëra persona janë survejuar jashtë çdo juridiksioni kombëtar, përfshirë edhe ata që nuk ishin nën hetim, gjykata arrin në përfundimin se provat janë komprometuar në vetë burimin e tyre.
Po ashtu kërkohet të sqarohet nëse të dhënat e SKY janë prova reale apo vetëm traza të papërpunuara të marra nga shërbime inteligjente në mënyrë të panjohur. Mungesa e informacionit për mënyrën e grumbullimit, qasjen, ruajtjen dhe shkatërrimin e materialeve krijon rrezikun që gjykatat të legalizojnë prova të mbledhura duke shkelur të drejtat themelore të qytetarëve.
Ky vendim e çon debatin në një nivel krejt të ri. Për herë të parë, një gjykatë e rangut të lartë në Bosnje po vendos qartë se përgjimet dhe komunikimet e hakura nuk mund të jenë prova kyçe në gjyq, nëse nuk janë mbledhur sipas rregullave të një procesi të drejtë dhe transparent.
Avokatët dhe ekspertët e drejtësisë ndërkohë e shohin këtë vendim si sinjal të fuqishëm se epoka e dënimeve të bazuara vetëm mbi SKY po shkon drejt fundit dhe se standardet evropiane për të drejtat e njeriut po marrin më në fund peshën që meritojnë edhe në rajon.
Discussion about this post