Krimi i organizuar në Bashkimin Evropian vazhdon të mbetet një kërcënim serioz, duke u përshtatur vazhdimisht me kushtet e reja dhe duke shfrytëzuar dobësitë e sistemeve shtetërore, financiare dhe teknologjike. Ky është përfundimi kryesor i raportit më të fundit të Europolit, “Dekodimi i Rrjeteve Kriminale Më Kërcënuese të BE-së”, i prezantuar në Bruksel.
Raporti është hartuar me kontributin e të 27 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian dhe partnerëve ndërkombëtarë të Europolit. Sipas tij, në territorin e BE-së veprojnë 731 rrjete kriminale aktive, me më shumë se 400 mijë anëtarë që i përkasin 118 kombësive të ndryshme. Këto përfaqësojnë rreth 60 për qind të rrjeteve kriminale të identifikuara në nivel global.
Dokumenti tregon gjithashtu se krahasuar me vitin 2024, kur ishin identifikuar 821 rrjete, rreth 76 për qind e tyre nuk figurojnë më në listën aktuale. Megjithatë, Europol sqaron se kjo nuk nënkupton ulje të aktivitetit kriminal.
“Kjo nuk do të thotë që krimi i organizuar ka rënë”, deklaroi Zëvendësdrejtori Ekzekutiv i Europolit, Jürgen Ebner.
“Kjo thjesht pasqyron atë që shtetet anëtare po shohin në hetimet e tyre.”
Sipas tij, në vend të rrjeteve që nuk figurojnë më në raport, janë identifikuar 533 organizata të reja kriminale. Nga ana tjetër, raporti sjell edhe një tregues pozitiv. Rreth 80 për qind e grupeve të evidentuara dy vite më parë janë neutralizuar.
“Kjo tregon se bashkëpunimi ndërkombëtar po funksionon dhe se përpjekjet tona kolektive po japin rezultate”, u shpreh Ebner.
Megjithatë, ai theksoi se problemi mbetet strukturor dhe nuk zgjidhet vetëm me arrestimin e drejtuesve të grupeve kriminale.
“Nëse arrestohet një objektiv kriminal me vlerë të lartë, kërkesa nuk zhduket”, tha zëvendësdrejtori. “Por mundësia për fitim mbetet dhe dikush tjetër do të ndërhyjë.”
Sipas tij, rrjetet kriminale nuk kufizohen vetëm në furnizimin e tregjeve të paligjshme, por “skanojnë në mënyrë proaktive sistemet dixhitale, financiare dhe gjeopolitike në kërkim të dobësive për t’i shfrytëzuar”.
Raporti ndalet veçanërisht te 200 organizatat kriminale më të qëndrueshme, të cilat kanë arritur t’i rezistojnë presionit të autoriteteve hetimore.
Këto organizata “ndajnë karakteristika specifike”, thuhet në raport, “domethënë një strukturë hierarkike, shpesh të bazuar në familje, me shtrirje ndërkombëtare, stabilitet financiar dhe përdorim sistematik të korrupsionit dhe frikësimit”.
Edhe kur drejtuesit e tyre arrestohen, funksionimi i këtyre organizatave nuk ndërpritet.
“Kur udhëheqësi i tyre arrestohet, ata zëvendësohen menjëherë”, vuri në dukje Ebner.
Raporti evidenton gjithashtu se 64 për qind e rrjeteve kriminale kanë strukturë hierarkike, nga 57 për qind që ishte kjo shifër në vitin 2024. Pothuajse 80 për qind e tyre kanë qenë aktive për të paktën tre vite, ndërsa rreth një e treta kanë vepruar për më shumë se një dekadë.
Një tjetër element shqetësues është përdorimi i ekonomisë ligjore për të mbështetur aktivitetet kriminale. Sipas raportit, 85 për qind e rrjeteve përdorin kompani ose struktura biznesi të ligjshme për të fshehur apo lehtësuar aktivitetin e tyre.
“Ekonomitë tona mbeten thellësisht të ndjeshme ndaj infiltrimit nga krimi i organizuar”, deklaroi Komisioneri Evropian për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner. “Nuk po flasim për banda rruge, por për sindikata krimi shumëkombëshe të plota.”
Trafikimi i drogës vazhdon të jetë aktiviteti kryesor kriminal në Bashkimin Evropian, duke përfshirë 36 për qind të rrjeteve të identifikuara. Në vend të dytë renditet mashtrimi, ndërsa mashtrimet online po shënojnë rritje të shpejtë.
Raporti tregon gjithashtu se një në pesë organizata kriminale ka lidhje të drejtpërdrejta me Amerikën Latine, rajon që mbetet qendra kryesore për trafikimin e kokainës drejt Evropës.
Një nga aspektet më shqetësuese të raportit lidhet me përfshirjen e të miturve në aktivitetet kriminale. Sipas të dhënave, 6 për qind e rrjeteve kriminale rekrutojnë aktivisht “fëmijë të moshës midis 8 dhe 17 vjeç për detyra të rrezikshme, duke filluar nga trafikimi i drogës deri te aktet e dhunës ekstreme”.
Komisioneri Brunner bëri të ditur se Bashkimi Evropian ka nisur tashmë një sërë masash për t’iu përgjigjur këtij fenomeni.
“Përgjigja evropiane është tashmë në proces”, tha ai. “Nga strategjia kundër drogës deri te lufta kundër mashtrimit dixhital, sepse ndërsa kompetencat mbeten në nivel kombëtar, zgjidhjet mund të jenë vetëm evropiane.”
Në këtë kuadër, Komisioni Evropian ka propozuar përditësimin e mandatit të Europolit, me synimin që mbështetja për shtetet anëtare të bëhet “më e fortë, më e shpejtë, më efikase dhe më e zgjuar”. Propozimi parashikon gjithashtu dyfishimin e buxhetit të Europolit në 3 miliardë euro për periudhën financiare 2028-2034.
Nga ana e saj, Zëvendëspresidentja Ekzekutive e Komisionit Evropian, Henna Virkkunen, foli për një “paketë evropiane të zbatimit të ligjit” që synon të mbyllë “boshllëqet ligjore që shfrytëzojnë kriminelët”.
Për vitet në vijim, Europol ka vendosur si prioritete forcimin e koordinimit në qendrat kryesore logjistike të Evropës, duke nisur nga Aleanca Portale, zgjerimin e bashkëpunimit me sektorin privat, goditjen e infrastrukturës dixhitale të rrjeteve kriminale, si edhe intensifikimin e hetimeve financiare për të gjurmuar dhe sekuestruar fitimet e përfituara nga aktivitetet e paligjshme.
“Për sa kohë që mbetet cenueshmëria, për sa kohë që modeli i biznesit mbijeton”, përfundoi Ebner, “të tjerët do të ndërhyjnë dhe do t’i zëvendësojnë ata. Ne duhet të synojmë ekosistemin, jo vetëm individët.”
Discussion about this post