Thethi, fshati i cili ka qenë kryefjalë e turizmit gjatë viteve të fundit, e veçanërisht në këtë sezon, ku edhe rruga drejt këtij fshati ka përfunduar.
Rreth 70 km larg Shkodrës, i cilësuar si një magji turistike dhe një fshat që duket sikur ka dalë nga përrallat po tërheq gjithnjë e më shumë vëmendjen e turistëve vendas dhe të huaj.
Magjia nis që me rrugën e cila ka mbetur vetëm pak kilometër pa përfunduar. Ballkoni i Qafë Thorës është ndalesa e parë e turistëve për t’u fotografuar
Ndër turistët e huaj që kanë ardhur këtë periudhë në Theth janë francezë, çekë, polakë, ndërsa të shumtë janë edhe qytetarët nga Kosova, të cilët gjithnjë e më shumë përveç detit preferojnë edhe Alpet.
Ndër pikat më të vizituara nga turistët janë Shtegu Theth- Valbonë, Theth –Pejë, Ujëvara, Kanioni, Syri i Kaltër, Shpella e Arapit, Shtegu i Bjeshkëve të Namuna Specialistët e administratës së zonave të mbrojtura kanë vetëm një merak,mbipopullimin dhe keq shfrytëzimin e pronarëve të bujtinave, ku në jo pak rastë ka patur edhe abuzime me çmimet.
“Thethi vijon të jetë në top listën e preferuar. Rruga është një faktor pozitiv, por shpresojmë shumë që të mos kthehet në precedent për të ndërtuar pa leje, apo për të abuzuar me cmimet nga ana e pronarëve të bujtinave. Kemi patur disa ankesa, ndaj apelojme drejt bizneseve atje që të jenë në vijë te drejtë cmimi me atë çfarë ofrohet si shërbime”, thotë Age Martini, specialist e ADZM-së.
Thethi gjendet në mes të Alpeve në veri të Shqipërisë, i mbrojtur nga tre malet, Radohima, Sheniku, Papluku, me lartësi mbi 2500 m mbi nivelin e detit.
Lugina e lartë e Thethit, një nga zonat më të veçanta të këtyre alpeve, ndodhet 750 deri 950 m mbi nivelin e detit, me një sipërfaqe prej 2630 hektarësh.
Pasuritë natyrore të kësaj zone janë të lidhura së bashku edhe me trashëgiminë kulturore dhe historike të banorëve vendas, duke formuar kështu, bazat më të rëndësishme për zhvillimin e turizmit.
Thethi është i vizitueshëm në katër stinët, ku në pranverë dhe verë për gjelbërimin e rrallë, në dimër për bardhësinë e dëborës dhe për lojërat aventureske me të, ndërsa vjeshta për ngjyrat mahnitëse dhe begatinë në frutikulturë.
Bukuritë e papërsëritshme të Thethit malor, në zemër të Alpeve shqiptare, e bëjnë që të zërë një vend të rëndësishëm në natyrën dhe turizmin shqiptar. Ai rrethohet nga male të larta dhe qafa mahnitëse, ku aplikohen sportet malore dhe shëtitjet në natyrë.
Pylli është mjaft i pasur edhe me shpendë e kafshë të ndryshme. Resurset natyrore i dallon çdo vizitor, sa lë grykën e Ndërlysës dhe ballafaqohet me mrekullinë e kanionit të Grunasit.Ujvara e Grunasit është një tjetër destinacion i preferuar.
Rruga drejt Ujvarës së Grunasit mban një orë më këmbë nga qendra e Thethit. Veshja e malit është e domosdoshme. Pavarësisht se ky që po bëjmë ne është një hiking i nivelit fillestar, shtigjet mes maleve nuk përshkohen me çdo lloj atletesh a këpucësh.
Shtegu për tek syri i kaltër ka patur numrin më të lartë të vizitorëve. Vendndodhja e kësaj bukurie është në Kaprre të poshtme, afersisht 7 km larg nga qendra e luginës së Thethit.
Për të arritur në këtë destinacion mund ta llogarisesh krejtësisht me ecje në këmbë (3.5 ore vajtje) ose të kombinuar me një transfertë dhe ecje në këmb, 20 min transferte dhe 40 min ecje e moderuar. 5 km e para nga Thethi në Nderlysa janë rrugë makine rurale që gjarpëron bri lumit të Shalës.
Nga Nderlysa tek Syri i Kaltër në Kaprren e poshtme jane 40 min ecje ndër të cilat vetem gjysma e pare është më e veshtire në ngjitje nderkohë që pjesë e dyte është mes pyllit të ahut për të t’u shfaqur surprizues syri i kaltër.
Shtegu është i shënuar me shenja edhe pse ato janë amortizuar por shtegu i ecjes nga Nderlysa është aq i shkelur e i qartë sa nuk ke mundësi të humbesh. Syri i kaltër është një nga bukuritë më të rralla në të gjithë Shqipërinë. Ai formohet nga Lumi i Zi, i cili buron në Majen e zezë.
Aty ndeshesh me dhjetra turistë rë cilët te gjithë këtë rrugë e bëjnë për të shijuar pamjën magjepsëse që ofron syri.Uji është i ftohtë, por sërish disa prej tyre e sfidojnë atë duke u larë, apo hedhur nga lartësitë.
Në Theth gjenden një numër i konsiderueshëm shpellash, por ato që kanë tërhequr vëmendjen e shumë alpinistëve, speleologëve, gjeografëve, janë Shpella e Harapit dhe Bira e Rrathëve, të cilat me përmasat e tyre dhe dukuritë interesante që mbartin brenda tyre si liqenet nëntokësore, galeri, sifone etj, janë bërë shkak i shumë legjendave të krijuara nga vetë banorët e zonës.
Këto janë disa prej arsyeve që shumë vizitorë të huaj dhe vendas vijnë në Theth në çdo stinë. Në vitet që lamë pas në Thethi është vizituar nga të paktën 500 mijë turistë në vit. Thethi është aty për të pritur turistë në të 4 stinët e vitit.
