Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur të zgjasë edhe për një vit gjendjen e emergjencës kombëtare që lidhet me situatën në Ballkanin Perëndimor, duke e mbajtur atë në fuqi deri më 26 qershor 2027.
Vendimi është bërë publik përmes një njoftimi të Shtëpisë së Bardhë, ku theksohet se veprimet e individëve dhe grupeve që kërcënojnë paqen, stabilitetin dhe përpjekjet ndërkombëtare në rajon vazhdojnë të përbëjnë një rrezik për sigurinë kombëtare dhe politikën e jashtme amerikane.
Sipas dokumentit të publikuar në Regjistrin Federal, situata aktuale në Ballkanin Perëndimor vazhdon të paraqesë “një kërcënim të pazakontë dhe të jashtëzakonshëm” për interesat e SHBA-së, çka justifikon vazhdimin e masave të emergjencës përtej qershorit 2026.
Urdhri ekzekutiv për gjendjen në Ballkanin Perëndimor u miratua për herë të parë më 26 qershor 2001, nga ish-presidenti George W. Bush, pas luftërave në këtë rajon.
Më pas, më 2021, ish-presidenti Joe Biden kishte zgjeruar fushëveprimit e kësaj emergjence kombëtare, pasi që u tha se vendet e ish-Jugosllavisë dhe Shqipëria janë përballur, gjatë dy dekadave të fundit, me korrupsion dhe veprime që pengojnë marrëveshjet e arritura pas luftës.
Ky vendim mund të jetë sinjal se Uashingtoni vazhdon ta shohë Ballkanin Perëndimor si shqetësim për sigurinë dhe stabilitetin, posaçërisht në Kosovë dhe Bosnje e Hercegovinë, cilat shihen si vende ende të cenueshme.
Në një raport në maj, Departamenti amerikan i Shtetit (DASH) e paraqiti Ballkanin Perëndimor si rajon me rëndësi të drejtpërdrejtë për sigurinë dhe interesat ekonomike amerikane.
Raporti i DASH-it identifikoi Rusinë dhe Kinën si aktorë keqdashës që synojnë të përfitojnë nga paqëndrueshmëria, korrupsioni dhe dobësitë në qeverisje në rajon, por nënvizon gjithashtu angazhimin e SHBA-së për t’iu kundërvënë ndikimit të tyre.
Gjendja e sigurisë në Kosovë ka qenë e qetë në vitet e fundit, por vendi është përballur me një krizë institucionale duke mbajtur zgjedhjeve të njëpasnjëshme në gati dy vjetët e fundit për shkak të mungesës së konsensuseve politike brenda partive partiake.
Në anën tjetër, NATO-ja njoftoi më 12 qershor se, gjatë vitit të ardhshëm, do ta bëjë një përshtatje graduale të pranisë së saj në Kosovë, duke reflektuar vlerësimin për një situatë të qëndrueshme të sigurisë në vend.
Ndërkohë, Bosnje e Hercegovina është ende në pritje të emërimit të një përfaqësues të ri ndërkombëtar, pasi Christian Schmidt njoftoi dorëheqjen më herët këtë muaj.
Kjo çështja ka shkaktuar përplasje në Bosnje lidhur me zyrën ndërkombëtare që mbikëqyr zbatimin e paqes.
Entiteti i Bosnje e Hercegovinës, Republika Sërpska, miratoi në maj deklaratënpër mbylljen e zyrës së përfaqësuesit të lartë, gjë që u kundërshtua nga partitë politike nga entiteti tjetër, Federata e Bosnje e Hercegovinës, të cilat thanë se ajo duhet të mbetet në Bosnje me kompetenca të plota.
Urdhëri i plotë:
Vazhdimi i Gjendjes së Jashtëzakonshme Kombëtare në lidhje me Ballkanin Perëndimor
Më 26 qershor 2001, nëpërmjet Urdhrit Ekzekutiv 13219, Presidenti shpalli një gjendje të jashtëzakonshme kombëtare në lidhje me Ballkanin Perëndimor, në përputhje me Ligjin Ndërkombëtar për Fuqitë Ekonomike të Jashtëzakonshme (International Emergency Economic Powers Act) (50 U.S.C. 1701 e në vazhdim), për të trajtuar kërcënimin e pazakontë dhe të jashtëzakonshëm ndaj sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara, i shkaktuar nga veprimet e personave të përfshirë në, ose që ndihmojnë, sponsorizojnë apo mbështesin:
(i) dhunën ekstremiste në ish-Republikën e Maqedonisë (sot Republika e Maqedonisë së Veriut) dhe gjetkë në rajonin e Ballkanit Perëndimor, ose
(ii) veprime që pengojnë zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit në Bosnje ose të Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara të datës 10 qershor 1999, në Kosovë.
Presidenti më pas e ndryshoi këtë urdhër me Urdhrin Ekzekutiv 13304 të datës 28 maj 2003, duke ndërmarrë hapa shtesë në lidhje me disa veprime që pengojnë zbatimin, ndër të tjera, të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit të vitit 2001, që lidhet me ish-Republikën e Maqedonisë (sot Republika e Maqedonisë së Veriut).
Më 8 qershor 2021, Presidenti nënshkroi Urdhrin Ekzekutiv 14033, i cili zgjeroi fushën e gjendjes së jashtëzakonshme kombëtare të shpallur në Urdhrin Ekzekutiv 13219, të ndryshuar, duke përcaktuar se situata në territorin e ish-Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë dhe në Republikën e Shqipërisë (Ballkani Perëndimor), gjatë dy dekadave të fundit, duke përfshirë dobësimin e marrëveshjeve dhe institucioneve të pasluftës pas shpërbërjes së ish-Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë, si dhe korrupsionin e përhapur brenda qeverive dhe institucioneve të ndryshme në Ballkanin Perëndimor, pengon përparimin drejt një qeverisjeje efektive dhe demokratike dhe drejt integrimit të plotë në institucionet transatlantike, dhe për këtë arsye përbën një kërcënim të pazakontë dhe të jashtëzakonshëm ndaj sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara.
Më 8 janar 2025, Presidenti nënshkroi Urdhrin Ekzekutiv 14140, duke marrë parasysh zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, duke përfshirë përpjekjet e vazhdueshme nga individë për të sfiduar sovranitetin dhe integritetin territorial të vendeve të Ballkanit Perëndimor, për të dobësuar marrëveshjet dhe institucionet e pasluftës, për t’u përfshirë në korrupsion të rëndësishëm që dëmton sundimin e ligjit dhe besimin në qeverisjen demokratike, si dhe për të shmangur sanksionet e Qeverisë së Shteteve të Bashkuara, dhe me qëllim marrjen e masave shtesë në lidhje me gjendjen e jashtëzakonshme kombëtare për Ballkanin Perëndimor.
Veprimet e personave që kërcënojnë paqen dhe përpjekjet ndërkombëtare për stabilizimin e Ballkanit Perëndimor, përfshirë aktet e dhunës ekstremiste dhe aktivitetet penguese, si dhe situata në Ballkanin Perëndimor, e cila pengon përparimin drejt një qeverisjeje efektive dhe demokratike dhe integrimit të plotë në institucionet transatlantike, vazhdojnë të përbëjnë një kërcënim të pazakontë dhe të jashtëzakonshëm ndaj sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara.
Për këtë arsye, gjendja e jashtëzakonshme kombëtare e shpallur me Urdhrin Ekzekutiv 13219, sipas së cilës u ndërmorën masa shtesë në Urdhrin Ekzekutiv 13304, e cila u zgjerua në fushë me Urdhrin Ekzekutiv 14033, dhe sipas së cilës u ndërmorën masa të tjera në Urdhrin Ekzekutiv 14140, duhet të vazhdojë të jetë në fuqi edhe pas datës 26 qershor 2026.
Prandaj, në përputhje me nenin 202(d) të Ligjit për Gjendjet e Jashtëzakonshme Kombëtare (National Emergencies Act) (50 U.S.C. 1622(d)), unë po e vazhdoj për 1 vit gjendjen e jashtëzakonshme kombëtare të shpallur me Urdhrin Ekzekutiv 13219 në lidhje me Ballkanin Perëndimor.
Ky njoftim do të publikohet në Regjistrin Federal (Federal Register) dhe do t’i transmetohet Kongresit.
gijotina.com/
Discussion about this post