Rreth 50 milionë euro pasuri të paluajtshme janë aktualisht nën administrimin e Agjencisë së Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK), pas hetimeve të SPAK ndaj disa projekteve të ndërtimit.
Situata ka ngritur shqetësime të mëdha për qindra qytetarë që kanë blerë apartamente me kontrata porosie dhe kanë paguar deri në 100% të vlerës së pronës, por ende nuk kanë marrë certifikatën e pronësisë.
Në praktikën shqiptare, shumica e apartamenteve shiten që në fazat e para të ndërtimit.
Blerësit paguajnë paraprakisht, ndërsa ndërtuesit financojnë projektet pikërisht me këto fonde.
Sipas noterëve, rreth 90% e ndërtimeve në Tiranë realizohen në këtë mënyrë.
A e humbet apartamentin blerësi?
Juristët sqarojnë se sekuestrimi i një objekti nuk do të thotë automatikisht se blerësi humbet pronën ose paratë e investuara. Ligji shqiptar parashikon mbrojtje për blerësit që kanë vepruar në mirëbesim, me kusht që të provojnë se pagesat janë kryer në mënyrë të ligjshme dhe të dokumentuar.
Kjo do të thotë se kontrata noteriale, transfertat bankare dhe dokumentet që vërtetojnë burimin e ligjshëm të të ardhurave janë elementët kryesorë që mbrojnë blerësin.
Çfarë duhet të bëjë një qytetar?
Nëse prona mbetet nën sekuestro ose konfiskohet, blerësi mund t’i drejtohet gjykatës për të kërkuar:
njohjen e statusit si palë e tretë në mirëbesim;
kthimin e pronës, nëse kjo është e mundur;
ose kthimin e shumës së paguar dhe dëmshpërblim, në rast se prona nuk mund të rikthehet.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto procese mund të zgjasin me vite, ndërsa gjatë kësaj kohe prona mbetet e bllokuar dhe nuk mund të shitet, hipotekohet apo regjistrohet.
Problemi kryesor mbetet zvarritja
Sipas ekspertëve ligjorë, problemi nuk lidhet me mungesën e mbrojtjes ligjore, por me ritmin e ngadaltë të proceseve gjyqësore. Në shumë raste, edhe blerësit që kanë vepruar në mënyrë të rregullt mbeten për vite pa mundur të gëzojnë pronën e tyre, ndërsa objektet qëndrojnë të sekuestruara deri në përfundimin e hetimeve.
Situata bëhet edhe më e ndërlikuar kur ndërtesa nuk ka përfunduar ende. Në këto raste, projekti mund të mbetet pezull për një kohë të pacaktuar, duke lënë si ndërtuesin ashtu edhe blerësit në një ngërç ligjor.
Çfarë tregojnë shifrat?
Sipas të dhënave zyrtare:
rreth 50 milionë euro është vlera e pronave rezidenciale të administruara nga AAPSK;
345 prona janë aktualisht nën administrim;
rreth 75% e vlerës së tyre ndodhet në Tiranë;
vetëm gjatë vitit 2025, SPAK sekuestroi dhe konfiskoi asete me vlerë 43.5 milionë euro, përfshirë 145 pasuri të paluajtshme.
Këto zhvillime tregojnë se lufta kundër pastrimit të parave në sektorin e ndërtimit po intensifikohet, por njëkohësisht po vendos përballë sfidave edhe qytetarët që kanë investuar kursimet e tyre në apartamente të blera me kontrata porosie.
Discussion about this post