OKB jep alarmin për Inteligjencën Artificiale: Teknologjia po ecën më shpejt se aftësia jonë për ta kontrolluar

Zhvillimi i vrullshëm i Inteligjencës Artificiale po sjell mundësi të mëdha për njerëzimin, por njëkohësisht po krijon rreziqe serioze që kërkojnë mbikëqyrje të menjëhershme, paralajmëron një raport i ri i Kombeve të Bashkuara.

Dokumenti është vlerësimi i parë global dhe i pavarur shkencor mbi IA-në, i hartuar nga një komitet me 40 ekspertë dhe shkencëtarë nga rajone të ndryshme të botës.

Raporti do t’u prezantohet qeverive gjatë Dialogut Global të OKB-së mbi Qeverisjen e Inteligjencës Artificiale në Gjenevë.

Ekspertët theksojnë se zhvillimi i IA-së po ecën me ritme më të shpejta sesa aftësia e institucioneve për të kuptuar, monitoruar dhe rregulluar këtë teknologji.

Sipas tyre, mungojnë ende mekanizma efektivë për kontrollin e sistemeve gjithnjë e më autonome.

Bashkëkryetari i komitetit, Yushua Bengio, ka ngritur shqetësime për rastet në rritje të sjelljeve mashtruese nga sistemet e IA-së, duke paralajmëruar se teknologjia mund të shkaktojë dëme si nga vetë sistemet, ashtu edhe nga përdoruesit keqdashës.

Raporti nënvizon se përfitimet e Inteligjencës Artificiale janë të jashtëzakonshme, por përdorimi i pakontrolluar mund të ndikojë negativisht në shëndetin mendor, ekonominë, sistemet sociale dhe mjedisin.

Një tjetër problem i evidentuar është pabarazia globale në përdorimin e IA-së.

Edhe pse më shumë se një miliard njerëz e përdorin këtë teknologji çdo javë, vendet në zhvillim mbeten pas për shkak të mungesës së infrastrukturës dhe kapaciteteve teknike.

Ekspertët theksojnë gjithashtu se dominimi i infrastrukturës së IA-së nga Shtetet e Bashkuara dhe Kina krijon një pabarazi të madhe në kontrollin e fuqisë llogaritëse.

Raporti ngre shqetësime edhe për kufizimet gjuhësore të modeleve të IA-së, pasi shumë prej tyre janë trajnuar vetëm në një pjesë të vogël të mijëra gjuhëve që ekzistojnë në botë. Kjo mund të sjellë gabime serioze në fusha të rëndësishme si shëndetësia.Një tjetër rrezik i madh lidhet me përhapjen e dezinformimit, videove deepfake dhe materialeve të dëmshme të krijuara nga IA, të cilat mund të cenojnë besimin publik dhe proceset demokratike.

Sipas OKB-së, shumica e vendeve ende nuk kanë kapacitetet e nevojshme për të vlerësuar dhe menaxhuar sistemet më të avancuara të Inteligjencës Artificiale, duke e bërë qeverisjen globale të kësaj teknologjie një sfidë urgjente.