Udhëheqësit e Bashkimit Evropian, bashkë me shtetet anëtare, në Samitin e Sllovenisë, në konsultim me udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor kanë nënshkruar një deklaratë të përbashkët.
Aty BE-ja thotë se ka përsëritur mbështetjen e saj për perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor, ndërsa një pikë prej tyre i dedikohet direkt dialogut Kosovë-Serbi.
Gjithashtu në një konferencë të përbashkët për shtyp, liderët e BE-së, Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, si dhe Presidenti i Sllovenisë që mban presidencën e radhës të BE, Janez Jansa, dhanë përfundimet e Samitit.
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen e kishte mesazhin e qartë. Ajo tha se Bashkimi Europian ka një plan 30 miliardësh për zhvillimin e rajonit dhe e vuri theksin te një treg i përbashkët rajonal.
“Plani ekonomik është shumë i rëndësishëm dhe është në qendër të angazhimit tonë në rajon. Kemi një plan të madh, me 30 miliardë euro për rajonin. Duhet një treg i përbashkët rajonal“, tha ajo.
Samiti i Brdos do të ketë në fokus të ardhmen e rajonit, por pritet të diskutohen edhe një sërë temash me interes ndërkombëtar si: marrëdhënia me Kinën, situata e pasigurt në Afganistan, marrëdhëniet e trazuara me SHBA-në për shkak të mosmarrëveshjeve me Francën për aleancën AUKUS në Paqësorin Jugor dhe rritja e çmimeve të gazit.
Pikat e përbashkëta të mbledhjes së Samitit në Slloveni të udhëheqësve të BE-së dhe shteteve anëtare, në konsultim me udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor:
1. BE riafirmon mbështetjen e saj të qartë për perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor dhe mirëpret angazhimin e partnerëve të Ballkanit Perëndimor në perspektivën evropiane, e cila është në interesin tonë të përbashkët strategjik dhe mbetet zgjedhja jonë e përbashkët strategjike. BE rikonfirmon angazhimin e tij për procesin e zgjerimit dhe vendimet e tij të marra mbi të, bazuar në reformat e besueshme nga partnerët, kushtëzimin e drejtë dhe rigoroz dhe parimin e meritave të veta. Ne do të intensifikojmë më tej angazhimin tonë të përbashkët për të çuar përpara transformimin politik, ekonomik dhe social të rajonit, duke pranuar përparimin e bërë nga Ballkani Perëndimor. Ne gjithashtu kujtojmë rëndësinë që BE mund të ruajë dhe thellojë zhvillimin e vet, duke siguruar kapacitetin e saj për të integruar anëtarë të rinj.
2. Partnerët e Ballkanit Perëndimor përsërisin përkushtimin e tyre ndaj vlerave dhe parimeve evropiane dhe kryerjes së reformave të nevojshme në interes të njerëzve të tyre. BE përshëndet angazhimin e përsëritur të partnerëve të Ballkanit Perëndimor për parësinë e demokracisë, të drejtave dhe vlerave themelore dhe sundimit të ligjit, dhe për të vazhduar përpjekjet në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, mbështetjen për qeverisje të mirë, të drejtat e njeriut, barazinë gjinore dhe të drejtat e personave që u përkasin pakicave. Besueshmëria e këtyre angazhimeve varet nga zbatimi kuptimplotë i reformave të nevojshme, dhe ndërtimi i një historiku të qëndrueshëm të mbështetur nga komunikimi publik i qartë dhe i qëndrueshëm. Një shoqëri civile e fuqizuar dhe media e pavarur dhe pluraliste janë përbërës thelbësorë të çdo sistemi demokratik dhe ne mirëpresim dhe mbështesim rolin që ata luajnë në Ballkanin Perëndimor.
3. BE -ja është partneri më i afërt i rajonit, investitori kryesor dhe donatori kryesor. Shkalla dhe sfera e paparë e kësaj mbështetjeje duhet të njihet plotësisht dhe të përcillet nga partnerët në debatin dhe komunikimin e tyre publik.
4. Mbështetja e BE-së do të vazhdojë të lidhet me përparimin e prekshëm në sundimin e ligjit dhe reformat socio-ekonomike, si dhe me respektimin e vlerave, rregullave dhe standardeve evropiane nga partnerët.
5. BE -ja mbështet plotësisht angazhimin e ripohuar të partnerëve të Ballkanit Perëndimor për bashkëpunim gjithëpërfshirës rajonal dhe forcimin e marrëdhënieve të mira fqinjësore, përfshirë edhe me Shtetet Anëtare të BE -së. Zbatimi i marrëveshjeve dypalëshe në mirëbesim dhe me rezultate të prekshme, përfshirë Marrëveshjen e Prespës me Greqinë dhe Traktatin për Marrëdhëniet e Fqinjësisë së Mirë me Bullgarinë, mbetet e rëndësishme. Më tej, kërkohen përpjekje vendimtare për të nxitur pajtimin dhe stabilitetin rajonal, si dhe për të gjetur dhe zbatuar zgjidhje përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe detyruese për mosmarrëveshjet dypalëshe të partnerëve dhe çështjet e rrënjosura në trashëgiminë e së kaluarës, në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe parimet e vendosura, përfshirë Marrëveshjen për Çështjet e Suksesionit, dhe rastet e mbetura të personave të zhdukur dhe çështjet e krimeve të luftës.
6. Ne mbështesim plotësisht përpjekjet e Përfaqësuesit Special të BE-së për Dialogun Beograd-Prishtinë dhe çështje të tjera rajonale të Ballkanit Perëndimor dhe presim përparim konkret nga të dy palët në normalizimin e plotë të marrëdhënieve midis tyre, i cili është kritik për stabilitetin dhe zhvillimin e të gjithë rajonin dhe për të siguruar që ata të mund të vazhdojnë në rrugët e tyre përkatëse evropiane.
Gjithashtu theksohet se BE-ja është deri tani partneri më i afërt i rajonit, investitori kryesor dhe donatori kryesor dhe se mbështetja e saj do të vazhdojë të jetë e lidhur me progresin e prekshëm në sundimin e ligjit dhe në reformat social-ekonomike si dhe me respektimin e vlerave, rregullave dhe standardeve evropiane nga partnerët
