Ndërsa shumica prej nesh e marrim tokën nën këmbët tona për të mirëqenë, brenda shtresave të saj komplekse, si faqet e një libri, është historia e saj dhe historia jonë, sipas ”The NewsWeek”.
Hulumtimet tregojnë se ka kapituj pak të njohur në atë histori, thellë brenda të kaluarës së Tokës.
Në fakt, duket se bërthama e brendshme e Tokës ka një bërthamë edhe më të brendshme brenda saj.
”Tradicionalisht na është mësuar se Toka ka katër shtresa kryesore: kore, mantel, bërthamën e jashtme dhe bërthamën e brendshme”, shpjegoi Joanne Stephenson gjeologe e Universitetit Kombëtar Australian.
Nga këto vëzhgime indirekte, shkencëtarët kanë llogaritur se bërthama e brendshme, me temperatura që tejkalojnë 5 000 gradë Celsius përbën vetëm 1% të vëllimit total të Tokës.
Stephenson dhe kolegët e saj gjetën prova që bërthama e brendshme e Tokës mund të ketë dy shtresa të veçanta.
”Është shumë emocionuese dhe mund të na detyrojë të rishkruajmë librat e shkollës”, shpjegoi Stephenson.
Ekipi përdori një algoritëm kërkimi për të krahasuar mijëra modele të bërthamës së brendshme me të dhënat e vëzhguara gjatë dekadave për kohën që marrin valët sizmike për të udhëtuar nëpër Tokë, të mbledhura nga Qendra Ndërkombëtare e Sizmologjisë.
Pra, çfarë ka atje poshtë?
Ekipi analizoi disa modele të anizotropisë së bërthamës së brendshme se si ndryshimet në përbërjen e materialit ndryshojnë karakteristikat e valëve sizmike dhe gjeti se disa modele ishin më të besueshme se të tjerat.
Disa modele sugjerojnë që materiali i bërthamës së brendshme lejon kalimin më të shpejtë të valëve sizmike paralel me ekuatorin, ndërsa të tjera tregojnë se përzierja e materialeve lejon valët të lëvizin më shpejt paralel me boshtin rrotullues të Tokës. Edhe atëherë, ekzistojnë debate mbi shkallën e ndryshimit në këndet e caktuara.
Studimi nuk tregoi shumë ndryshime me thellësinë brenda bërthamës së brendshme, por gjeti një ndryshim në drejtimin e ngadalësimit të valëve në një kënd prej 54 gradësh, ku drejtimi më i shpejtë i valëve është paralel me boshtin.
”Ne gjetëm prova që mund të tregojnë një ndryshim në strukturën e hekurit, gjë që sugjeron ndoshta dy ngjarje të ndara të ftohjes në historinë e Tokës”, tha Stephenson.
Këto zbulime mund të shpjegojnë pse disa prova eksperimentale kanë qenë të papërshtatshme me modelet tona aktuale të strukturës së Tokës.
Discussion about this post