Një pjesë e mirë e qytetarëve shqiptarë rrezikojnë të mbeten pa pension në të ardhmen, për shkak se nuk iu paguhen siguracionet. Problemi i skemës së pensioneve krijon pabarazi dhe burokraci edhe mes atyre qytetarëve që aktualisht përfitojnë pension, për shkak se për disa nuk marrin pagesat e plotë dhe për disa të tjerë bëhen pagesa përtej normës së përcaktuar. Këto problematika ka evidentuar KLSH në raportin e publikuar në lidhje me auditimin që ka bërë në 2 vitet e fundit në ISSH.
Sipas raporti në vitet 2019-2020 evidentohet se është rritur lista e kontributeve të papaguar, problematikë që thellon problemet sociale në vend. Gjithashtu, konstatohen problematika edhe në përllogaritjen e viteve të punës dhe kontributeve të derdhura për ata persona që shumë shpejtë duhet të përfitojnë pension. KLSH thekson se përfituesit nuk trajtohen në mënyrë të barabartë, pasi indeksimi i pensionit nuk bëhet për të gjithë sipas kritereve që përcakton ligji.
“Gjatë periudhës objekt auditimi (2019-2020) evidentojmë: Niveli shumë i lartë i detyrimeve për kontribute të papaguara në subjektet juridike dhe fizike të cilat pasohen nga probleme financiare dhe sociale. Nuk është përllogaritur drejt baza e vlerësuar si dhe vitet e sigurimit, për shkak të mos sigurimit të dokumenteve, vonesave në proceset gjyqësore, moszbatim të koeficientëve të indeksimit, mostrajtimi i njëjtë nga ana e DRSSH-ve për probleme të njëjta përsa i përket mënyrës së llogaritjes së pensioneve”, thuhet në raport.
Burokracitë nga institucionet përgjegjëse, përveç se rrezikojnë pensionet për qytetarët, abuzojnë me fondet që përcaktohen për pensionistët aktual. KLSH tregon se, gjatë kontrolleve të kryera nga Sektori i Kontrollit të Pagesave, janë gjetur shkelje të natyrave të ndryshme si: dublim pagesash, pagesa pas vdekjes, pagesa marrë tepër ose jashtë afatit. Gjatë 2020 është rritur abuzimi dhe numri i personave të dëmtuar nga këto shkelje, pasi në raport evidentohet se nga 969 raste shkeljesh të konstatuara në total, në 863 raste ose në 89% të tyre, shkeljet konsistojnë në pagesa të kryera pas vdekjes, ndërsa në vlerë monetare dëmet e shkaktuara. Këto shkelje kanë shkaktuar 18 miliardë lekë dëme në buxhet. Ndërkohë që një vit më parë këto shkelje qëndronin në rreth 700 të tilla.
Sipas të dhënave, problem i përsëritur është edhe mbi pagesa për disa persona dhe reduktimi i pensionit në disa persona të tjerë. “Në total, për të gjithë rajonet janë konstatuar fonde të dëmtuara në 969 raste në shumën 18,364,470 lekë. për vitin 2020 shkeljet e konstatuara sipas natyrës renditen në: 46 raste, ose 4.5% e rasteve, dublim pagese në shumën 838,849 lekë; 863 raste, ose 92% e tyre, pagesa pas vdekjes në shumën 16,868,822 lekë; 60 raste, ose 3.5% e rasteve, pagesa dhënë tepër dhe jashtë afatit, në shumën 656,799 Lekë”, thuhet në raport.
Ndërkohë, edhe nga të dhënat e publikuar së fundmi nga Drejtoria e Tatimeve evidentohet se gjatë 2020 është ulur numri i personave që paguajnë kontributet, çka do të thotë se një pjesë e mirë e shqiptarëve punojnë në të zezë dhe rrezikojnë të mbeten pa pension kur të mbushin moshën e caktuar.
E.H/ gijotina.com/
