Turistë, shkoni në shtëpi

Nga Irena Beqiraj

Në vitin 1956, Belgjika përfundoi autostradën e saj të parë, e cila shkonte nga kryeqyteti, Brukseli,  në Ostend, aty ku familja mbretërore kishte shtëpinë e saj verore.

Autostrada u ndërtua posaçërisht për pushuesit dhe turistët ndërkombëtarë.

Rruga e re padyshim që solli një bum të turisteve , aq sa rruga nuk ishte kurrë mjaft e gjerë në sezonin e pikut, edhe mbetej pothuajse bosh në sezonin tjetër.

Po ashtu, dyqanet dhe restorantet, apartamentet shumëkatëshe të ndërtuara përgjatë bregdetit, ndërtimi i të cilave shkatërroi dunat edhe deboi kafshët e egra, shëndroheshin nga të mbipopulluara në bosh.  investimet e mëdha në turizëm  nuk e shpëtuan  qytetin  vështirësitë ekonomike, i cili në vitet 1980, ju  drejtua fondeve të vecanta europiane për të rimkëmbur ekonominë e tij.

Historia e Ostend  është përjetuar në shumë destinacione turistike . Ajo tregon se turizmi kërkon  infrastrukturë intensive,   e cila fatkeqësisht  përdoret me kapacitet të plotë vetem  gjatë sezonit , edhe  është e vështirë të gjenden përdorime alternative për keto infrastruktura  gjatë periudhave të tjera të vitit . Përdorimi nën kapacitet i investimeve   ” ul kthimin nga investimi” edhe rrit presionin tek cmimet në sezon , sidomos kur fasilitetet turistike janë të vogla, të fragmentizuara, edhe nuk përfitojnë dot nga ekonomia e shkallës. Ndërkohë ndërtimi i hoteleve , apo komplekseve të vilave  e bën zonën përreth më pak të përshtatshme  për qëllime të tjera, si bujqësi edhe agrikulturë , industri, apo zona rekreative për vendasit. Përshembull  Ostendi duke zgjedhur turizmin  humbi mundësinë për të qenë një pikë strategjike e tregëtre midis Francës  Anglisë edhe Belgjikës .

Ndërkohë që  varësia ekonomike e qyteteve  nga  turizmi,  inkurajon investime të  cilat  përdoren nën kapacitet edhe dekurajon  një investim tjetër atë në arsim.  Në zonën e OECD-së, mesatarisht 45 për qind e njerëzve të moshës 25-34 vjeç kanë një diplomë kolegji.  Në vendet e OECD-së ku sektori  turizmit zë një vend të rëndësishëm , përqindja është shumë më e ulët: 43 për qind për Spanjën, 34 për qind në Portugali, 27 për qind në Itali.

Kjo ndodh për një arsye të thjeshtë .   Në një ekonomi të dominuar nga turizmi , kthimi ekonomik nga arsimi është  i ulët sepse një pjesë e madhe e vendeve të punës në dispozicion janë në hoteleri ose në sektorë të tjerë që nuk e kërkojnë arsim.  Dekurajimi në arsimim krijon probleme të mëtejshme për ekonominë duke dëmtuar aftesinë e saj për t’ju përshtatur ndryshimeve .

Ndërsa turizmi shpallet sektor strategjik  inkurajohen investimet në infrastrukturën  publike e private turistike , dekurajohet investimi në arsim edhe sektorë të tjerë produktivë .Ky debat ka nisur që nga viti 1975 edhe  akoma vazhdon të jenë të jete i nxehtë në të gjithë botën .  Cdo palë e interesuar qeveritë, sektori privat,  mediat , studiuesit , banorët apo edhe vetë turistët,  kanë  optikën  edhe mendimin e tyre lidhur  me të.

Por eksperienca botërore tregon se  mungesa e balancave edhe qëndrimet super optimiste   në trajtimin e këtij sektori nga politikëbërsit , si  edhe fakti që kur vjen puna tek qasjet e zhvillimore qëniet njerzore  heqin dorë nga aftësia e tyre unike  për të mësuar nga përvoja e të tjerëve,  ka cuar ne ripërsëritjen e të njëjtave gabime .

Kështu që ndonjë ditë mos u cudisni nëse në ndonjë mur në Vlorë Sarandë apo Himarë të   shkruhet  si sot në Barcelonë :

Turists go home ! Turistë shkoni në shtëpi!