Rritja e çmimeve të naftës në tregjet ndërkombëtare, si pasojë e tensioneve në Lindjen e Mesme, po shton rrezikun për një valë të re inflacioni të importuar në Shqipëri.
Sipas ekspertëve, ekonomia shqiptare mbetet e brishtë përballë goditjeve të jashtme, për shkak të deficitit të lartë tregtar, varësisë së madhe nga importet ushqimore dhe kapaciteteve të kufizuara prodhuese në vend. Për të përballuar situatën, ata sugjerojnë masa lehtësuese fiskale, përfshirë ulje të përkohshme taksash.
Sipas Monitor, rreth dy javët e para pas shpërthimit të konfliktit, çmimet e naftës në tregun vendas janë rritur me 10–13%. Nga rreth 175 lekë për litër, ato kanë arritur edhe mbi 200 lekë për litër.
Në rast se çmimi i naftës në tregjet ndërkombëtare, përfshirë bursën e Londrës, ngjitet në 150 dollarë për fuçi si pasojë e përshkallëzimit të situatës dhe rrezikut për bllokimin e ngushticës së Hormuzit, në tregun vendas çmimi mund të arrijë deri në 260 lekë për litër. Kjo do të përfaqësonte një rritje prej rreth 49% krahasuar me periudhën para krizës.
Rritja e çmimeve të karburanteve pritet të reflektohet edhe në sektorë të tjerë, veçanërisht në ushqime, për shkak të kostove më të larta të transportit. Në tregjet ndërkombëtare është vërejtur tashmë shtrenjtim i produkteve bazë si vaji i lulediellit dhe materialet plastike për paketim, të ndikuara nga kostot logjistike dhe pasiguritë në furnizim.
Aktualisht, kompanitë në Shqipëri po mbështeten në stoqet ekzistuese, të cilat zakonisht mbulojnë nevojat për një periudhë 1–2 mujore. Për këtë arsye, ndikimi i plotë në çmime pritet të shfaqet gradualisht në javët dhe muajt në vijim.
Varësia e lartë nga importet ushqimore e bën ekonominë shqiptare më të ndjeshme ndaj zhvillimeve në tregjet globale, duke ndikuar drejtpërdrejt në koston e jetesës dhe atë të prodhimit. Gjatë vitit 2025, Shqipëria importoi rreth 1.3 milionë tonë produkte ushqimore, një rritje prej 4.3% krahasuar me një vit më parë.
Pjesën më të madhe të importeve e zënë drithërat me 374.8 mijë tonë, të ndjekura nga frutat dhe arrat me 69.4 mijë tonë, si dhe zarzavatet me një volum të ngjashëm, të gjitha në rritje krahasuar me vitin 2024.
Ndërkohë, eksportet e ushqimeve arritën në 504.6 mijë tonë në vitin 2025, me një rritje prej 7%. Megjithatë, diferenca mes importeve dhe eksporteve mbetet e theksuar, duke reflektuar një deficit të lartë tregtar në këtë sektor.
Zhvillimet e mëtejshme në ekonomi do të varen nga kohëzgjatja e konfliktit dhe luhatjet në tregjet ndërkombëtare. Paqëndrueshmëria e fundit e çmimeve të naftës pasqyron pasigurinë që mbizotëron aktualisht.
Në tërësi, rritja e kostove të energjisë dhe karburanteve krijon një efekt zinxhir në ekonomi, duke ushtruar presion mbi çmimet dhe duke ndikuar në sektorë të ndryshëm. Nëse kjo situatë zgjat, mund të ketë pasoja negative për rritjen ekonomike dhe stabilitetin e vendit.
Discussion about this post