Në një kohë kur pothuajse 3/4 e qytetarëve evropianë janë vaksinuar plotësisht kundër koronavirusit, BE me të drejtë përshkruhet si “udhëheqësi botëror” në garën e vaksinimit. Sidoqoftë, ky numër mbresëlënës fsheh një realitet të pakëndshëm: pabarazinë në normat e imunizimit nga vendi në vend, raporton rrjeti amerikan “CNN” në një raport të gjerë.
Disa vende, përfshirë Irlandën, Maltën, Portugalinë dhe Danimarkën, kanë arritur vaksinim pothuajse universal, me murin imunitar që arrin 90%, sipas Qendrës Evropiane për Kontrollin e Sëmundjeve. Në të kundërt, Rumania dhe Bullgaria kanë vaksinuar plotësisht vetëm 33% dhe 22% të popullsisë së tyre të rritur, respektivisht.
Problemi nuk është për shkak të mungesës së vaksinave. Të gjitha vendet e BE-së kanë qasje në vaksinat e miratuara nga EMA (Pfizer / BioNTech, Moderna, AstraZeneca dhe Johnson & Johnson), ndërsa secili vend ka lirinë për të marrë vaksina të tjera. Hungaria, për shembull, ka blerë Sputnik për popullsinë e saj.
Bullgaria dhe Rumania
“Ata kanë vaksina. Kushdo që dëshiron të vaksinohet mund ta bëjë këtë” tha Ivan Krastev, një politolog bullgar dhe anëtar themelues i Këshillit Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë. “Në vend të kësaj, Bullgaria po lufton me ngurrimin e thellë të qytetarëve për t’u vaksinuar, të nxitur nga paqëndrueshmëria politike, teoritë e komplotit dhe mungesa e besimit tek autoritetet. Ekziston një nivel i lartë mosbesimi dhe kjo vlen si për Bullgarinë ashtu edhe për Rumaninë” tha ai. Sipas tij, “edhe komuniteti mjekësor, mjekët, infermierët, ngurrojnë të vaksinohen”.
Karakteristikë e mbulimit të ulët të vaksinimit është fakti se “si Rumania ashtu edhe Bullgaria janë duke luftuar me rritjen e rasteve të reja të koronavirusit që nga fillimi i shtatorit“. Në Bullgari, në fakt, qytetarët do të shkojnë në votime për herë të tretë në Nëntor. Dy zgjedhjet e mëparshme, në prill dhe më pas në korrik, përfunduan në një ngërç pa u formuar një qeveri. Si rezultat, vendi është bllokuar në një fushatë zgjedhore të pafundme.
“Fokusi ishte në zgjedhje dhe jo në një fushatë vaksinimi” tha Krastev, duke vënë në dukje se “as qeveria në pushtet dhe as presidenti nuk e bënë vaksinimin një përparësi“. Siç tha ai, media gjithashtu luajti një rol. “Për ta bërë diskutimin më interesant, ata paraqitën opinionet në favor të vaksinës dhe kundër vaksinës si po aq të rëndësishme, kështu që njerëzit u hutuan“. Në të njëjtën kohë, qeveria rumune ka justifikuar normat e ulëta të vaksinimit si rezultat i lajmeve të rreme dhe teorive të komplotit që qarkullojnë në internet.
Hendeku Lindje-Perëndim
Vlen të përmendet se Bullgaria dhe Rumania nuk janë vendet e vetme që përjetojnë hezitim. Bashkimi Evropian duket se është i ndarë në dy pjesë. Njëra gjysmë ka përqafuar vaksinimin dhe ka imunizuar të gjithë popullsinë dhe tjetra po përpiqet të kapërcejë mosbesimin e fortë. Linja ndarëse imagjinare gjendet afërsisht përgjatë kufirit të Perdes së Hekurt që dikur ndante Evropën, Lindjen dhe Perëndimin.
Nga 27 shtetet anëtare të Bashkimit, 15 “lojtarët” kryesorë për sa i përket niveleve të vaksinimit janë të gjithë pjesë e bllokut më të vjetër perëndimor, ndërsa 10 të tjerët janë të gjithë vendet ish -komuniste. Greqia dhe Lituania janë dy vendet e vetme jashtë ekuacionit, me Lituaninë në vendin e 16 -të dhe Greqinë në vendin e 17 -të. Të gjitha të ashtuquajturat vende perëndimore, me përjashtim të Greqisë, kanë vaksinuar plotësisht të paktën 70% të popullsisë së tyre të rritur. Një kufi që duket ende i paarritshëm për shtetet e bllokut lindor.
Sipas Krastev, mënyra në të cilën pandemia u shfaq në vende të ndryshme mund të jetë një faktor në shpjegimin e dallimeve. “Vendet e goditura më shumë nga vala e parë e koronavirusit, si Italia ose Spanja, janë më të suksesshëm në vaksinim sesa vendet e goditura nga vala e dytë“. Anna Nisincka, një profesoreshë në Shkollën Ekonomike në Universitetin e Varshavës, ka studiuar arsyet e hezitimit rreth vaksinave, duke vënë në dukje se historia gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në ndikimin në vendimet e njerëzve.
Duke shqyrtuar të dhënat mbi besimin në sistemet e kujdesit shëndetësor dhe autoritetet mjekësore nga 100 vende, ata zbuluan se mosbesimi ishte shumë më i lartë në kombet që kishin përjetuar komunizmin e stilit sovjetik në të kaluarën. Sipas hulumtimit, njerëzit kishin një çështje besimi tek autoritetet, edhe vite pas ndryshimit të regjimit, gjë që reflektohet në normat e vaksinimit.
