GIJOTINA
  • Lajme
    • Politikë
    • Aktualitet
    • Ekonomi & Sociale
    • Kosovë & Rajon
    • Botë
  • Fact-Checking & Analize
  • OP-ED
    • Opinion
    • Editorial
    • Sondazh
  • Intervista
  • Sport
  • Të tjera
    • Art & Kulturë
    • Teknologji
    • Shëndet & Fitness
    • Kuriozitete
    • Show Biz
    • Lifestyle
    • Horoskopi
    • Moti
Nuk ka rezultat
View All Result
GIJOTINA
Nuk ka rezultat
View All Result
Fillimi Lajme Botë

Përballja e banorëve të Havait me ndryshimin e klimës

në Botë
Kohë leximi: 3 min
A A
Përballja e banorëve të Havait me ndryshimin e klimës
Facebook Twitter LinkedIn WhatsApp

Banorët e Havait po i drejtohen praktikave tradicionale për të mësuar më shumë mbi përballimin e pasojave të ndryshimeve klimatike. Ata po kërkojnë frymëzim nga e kaluara për të arritur qëndrueshmëri në të ardhmen.

Rritja e nivelit të oqeanit po shkakton erozion, duke kërcënuar shtëpitë në vijën bregdetare të Havait.

Sipas një studimi, Oahu, ishulli kryesor i shtetit, mund të humbasë 40 për qind të plazheve të tij nga erozioni deri në vitin 2050, duke dëmtuar turizmin, burimi kryesor i të ardhurave për ishujt e këtij shteti amerikan.

Një problem tjetër janë temperaturat e larta, që po shkaktojnë reshje të parregullta shiu në disa zona dhe thatësira në zona të tjera.

“Reshjet në disa zona mesatarisht po rriten me kalimin e kohës. Në disa zona të tjera ka rënie të nivelit të reshjeve. Në ishullin e Havait, ishulli më i madh i shtetit me të njëjtin emër, ne në fakt kemi parë një rritje të thatësirave”, thotë Victoria Keener, studiuese e Qendrës Lindje-Perëndim.

Me një mot më pak të qëndrueshëm, ishujt e Havait po përballen me stuhi dhe përmbytje më të rënda, si ato të muajit mars në ishullin e Mauit. Ka edhe pasoja të tjera.

“Ndryshimi i klimës po ndikon puset pranë bregdetit, bujqësinë dhe infrastrukturën”, thotë studiuesja Victoria Keenner.

Honolulu, një qendër urbane moderne, ka betonuar disa rrugë ujore për të kontrolluar përmbytjet, duke bllokuar ujëmbledhësit natyrorë që dikur lidhnin malet, moçalet dhe bregdetin në një ekosistem të vetëm.

Banorët autoktonë të Havajit e quajnë këtë ahupua’a.

“Ahupua’a është një sistem që është përdorur nga banorët autoktonë të Havait për menaxhimin e burimeve natyrore nga kreshta deri tek koralet”, thotë Celeste Connors nga organizata Rritja e Gjelbër e Havait.

Havai tani importon pjesën më të madhe të ushqimit.

Por, po bëhen përpjekje për të rinovuar metodat tradicionale të bujqësisë dhe mbrojtjes së mjedisit, si ato në bregun lindor të Oahut.

Nick Reppun punon për një organizatë jofitimprurëse që kultivon ushqimet kryesore tradicionale si taro dhe po e kthen këtë zonë fushore në gjendjen e saj natyrore. Grupe të tjera po riparojnë ujëmbledhësit malor, dhe një pellg ku banorët autoktonë të Havait dikur kultivonin peshkun.

“Ne thjesht po përpiqemi të bëjmë atë që e dimë se është bërë dhe që ka funksionuar më parë. Ne nuk po i shpikim nga e para këto sisteme. Ne thjesht po përpiqemi t’i ringjallim ato”, thotë Nick Reppun, drejtor i fermës “Kāko’o ‘wiwi”

Alapaki Luke, mësues i gjuhës dhe kulturës së Havait, thotë se metoda e kontrollimit të erozionit përmes mbjelljes së zonave të rrezikuara me bimë të llojit taro, është kuptuar mirë nga banorët autoktonë. Kjo dituri tradicionale është e rëndësishme, thotë ai.

“Unë nuk them se duhet të kthehemi 400 apo 500 vjet mbrapa, por ne mund të përdorim bazën e asaj që ne e quajmë “kahua e ‘ike”, traditën autoktone, në një mjedis modern.”

Alapaki Luke thotë se ne ende mund të mësojmë shumë nga praktikat tradicionale që dikur përdoreshin për të mbështetur jetën e qindra mijëra njerëzve në këta ishuj./VOA

Lajme të lidhura

Ekzekutohet gazetari në Kosta Rikë, kishte denoncuar lidhjet e politikanëve me kartelet e drogës
Botë

Ekzekutohet gazetari në Kosta Rikë, kishte denoncuar lidhjet e politikanëve me kartelet e drogës

15:01 - 17/11/26
Estonia përgatit planin për të përballuar një pushtim rus, qeveria do të drejtohet nga jashtë vendit
Botë

Estonia përgatit planin për të përballuar një pushtim rus, qeveria do të drejtohet nga jashtë vendit

15:01 - 16/11/26
Grabitën 20 vila luksoze në Spanjë, operacioni “Çorapja” fundos bandën e shqiptarëve
Aktualitet

Grabitën 20 vila luksoze në Spanjë, operacioni “Çorapja” fundos bandën e shqiptarëve

14:36 - 16/11/26
Para
“Shqipëria sërish edhe në ketë katastrofe është pa kryeministër”/ Vasili: Ditë dramatike nga Jugu në Veri nga zjarret

“Rritja e infektimeve me Coronavirus eshte teper serioze”, Vasili: Rrezikohet ripërsëritja e situatës

TË FUNDIT

“Më dhunoi dhe më kanosi pse isha në protestë”/ Qytetari denoncon shefin e Komisariatit nr. 1
Breaking Views

“Më dhunoi dhe më kanosi pse isha në protestë”/ Qytetari denoncon shefin e Komisariatit nr. 1

22:51 - 18/11/26

Një i ri ka akuzuar efektivët e Policisë së Shtetit se e kanë dhunuar brenda ambienteve të komisariatit, pasi u...

Lexo më shumë
Tabaku zbulon votën e PD për buxhetin: Refuzuam propagandën bajate të Ramës

Tabaku zbulon votën e PD për buxhetin: Refuzuam propagandën bajate të Ramës

22:12 - 18/11/26
Nuk u kthye pas lejes në burgun e Rrogozhinës, arratiset i dënuari Aurel Hoxha

Nuk u kthye pas lejes në burgun e Rrogozhinës, arratiset i dënuari Aurel Hoxha

21:55 - 18/11/26
Rama forcon propagandën, inspekton Agjencinë për Media dhe Informim

Rama forcon propagandën, inspekton Agjencinë për Media dhe Informim

21:45 - 18/11/26
Ina Zhupa denoncon mungesën e minimumit jetik: Buxheti i Ramës godet qytetarët

Ina Zhupa denoncon mungesën e minimumit jetik: Buxheti i Ramës godet qytetarët

21:24 - 18/11/26

GIJOTINA

Gijotina është media e pavarur, e iniciuar nga gazetarë profesionistë dhe të rinj, të karakterizuar nga paanshmëria, që sjellin tek ju gjithçka ndodh në Shqipëri, me lajme të shpejta, cilësore, investigime, fact-checking dhe analiza, duke denoncuar çdo shkelje apo abuzim ndaj qytetarëve shqiptarë.

KONTAKT

  • Contact page
  • [email protected]
  • [email protected]
  • [email protected]

Harta e Faqes

Nuk ka rezultat
View All Result
  • Lajme
    • Politikë
    • Aktualitet
    • Ekonomi & Sociale
    • Kosovë & Rajon
    • Botë
  • Fact-Checking & Analize
  • OP-ED
    • Opinion
    • Editorial
    • Sondazh
  • Intervista
  • Sport
  • Të tjera
    • Art & Kulturë
    • Teknologji
    • Shëndet & Fitness
    • Kuriozitete
    • Show Biz
    • Lifestyle
    • Horoskopi
    • Moti

© 2022 Gijotina Dev By Techzero1.com