Një e katërta e të gjitha parave private të dhuruara për partitë politike në BE do të shkojnë për lëvizjet e ekstremit të djathtë, të majtë dhe populiste, duke rritur financat e tyre me miliona euro përpara zgjedhjeve vendimtare të Parlamentit Evropian javën e ardhshme.
Me sondazhet që parashikojnë një rritje të mbështetjes për partitë konservatore, euroskeptike dhe pro-ruse, The Guardian dhe 26 partnerë të tjerë mediatikë, të udhëhequr nga grupi investigativ Follow the Money, po publikojnë Hendekun e Transparencës, analizën më të gjerë të financimit politik në BE-së.
Të dhënat u mblodhën nga raportet vjetore të më shumë se 200 partive në 25 vende.
Raporti tregon se 150 milionë euro, ekuivalenti me 1 euro në çdo 4 euro të të gjitha donacioneve private të bëra midis 2019 dhe 2022, u shkuan partive populiste dhe atyre me pikëpamjet më ekstreme politike.
Grupet e ekstremit të djathtë kanë tërhequr më shumë se 97 milionë euro, ekuivalente me 1 euro për çdo 7 euro të parave private.
Projekti përdori të njëjtin klasifikim partiak si grupi kërkimor The PopuList , i cili i përcakton ata në të djathtën ekstreme si me një ideologji nacionaliste dhe autoritare.
Ndërsa shumica e vendeve i detyrojnë palët të deklarojnë të ardhurat e tyre totale nga burime private dhe publike, rregullat ndryshojnë shumë dhe financimi në disa shtete anëtare është një “kuti e zezë”. Tre të katërtat nuk publikojnë asnjë informacion ose vetëm të dhëna të pjesshme se kush janë individët apo bizneset pas donacioneve.
Një hendek transparence ekziston edhe kur partitë ndjekin rregullat e vendit të tyre. Hulumtimi nuk gjeti shenja të keqbërjes, por një studim i madh i porositur nga Parlamenti Evropian për financimin e partive politike arriti në përfundimin se mungesa e transparencës mund të çojë në rreziqe korrupsioni .
“Ndërsa të gjitha shtetet anëtare të BE-së kanë miratuar rregullore në lidhje me raportimin dhe zbulimin publik të donacioneve, ajo që duhet të raportohet dhe ajo që duhet të zbulohet ndryshojnë në mënyrë thelbësore … shpesh ekziston një mospërputhje e habitshme midis pragut të ulët të raportimit dhe të lartë të zbulimit dhe pragut mesatar prej 2,400 € mbart rreziqe të mundshme korrupsioni”, thuhet në raport.
“Asgjë nuk i ndalon partitë të publikojnë informacion më të detajuar sesa kërkohet me ligj, por pothuajse askush nuk e bën këtë”, tha Fernando Casal Bertoa, një ekspert për partitë dhe sistemet politike evropiane dhe një profesor i asociuar në politikën krahasuese në Universitetin e Nottingham.
“Partitë nuk janë të interesuara për transparencë. Ata mendojnë se kjo do t’i kufizojë ata“, tha ai.
Kur përfshihen forma të tjera financimi, veçanërisht anëtarësimi dhe donacionet e bëra nga politikanët ose zyrtarët e një partie, partitë e vijës së ashpër dhe populiste kapën një të pestën e parave të mbledhura midis 2019 dhe 2022, që arrijnë në pothuajse 500 milionë euro, tregojnë të dhënat. Për partitë e ekstremit të djathtë, shuma ishte afër 200 milionë euro, 1 euro për çdo 11 euro.
Discussion about this post