AfD (Alternativa për Gjermanine) ka shënuar një fitore dërrmuese në zgjedhjet në Saksoni-Anhalt, duke marrë rreth 44% të votave dhe duke dyfishuar rezultatin e saj krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021.
Megjithatë, pavarësisht fitores së madhe, partia e ekstremit të djathtë nuk ka arritur shumicën absolute dhe tashmë nis beteja për formimin e qeverisë.
AfD do të ketë 39 nga 83 vendet në parlamentin rajonal, ndërsa për shumicën absolute i nevojiten 42. Hyrja e BSW-së në parlament, me katër deputetë, e ka bërë edhe më të ndërlikuar aritmetikën politike.
CDU pësoi një humbje të rëndë, duke zbritur në rreth 17-18% të votave, nga 37.1% që kishte marrë në vitin 2021. SPD, të Gjelbrit dhe e Majta morën rreth 9% secila, ndërsa BSW arriti të kalojë pragun prej 5%.
Pjesëmarrja në zgjedhje ishte mbi 76%, në një prej garave elektorale më të polarizuara të viteve të fundit në Gjermani.
Rezultati ka krijuar një situatë të ndërlikuar për partitë tradicionale. Koalicioni aktual CDU-SPD-FDP nuk mund të vazhdojë, pasi FDP nuk arriti të sigurojë vende në parlament.
Një aleancë mes CDU-së, SPD-së dhe të Gjelbërve nuk do të mjaftonte për shumicën. Edhe nëse kësaj formule do t’i bashkohej e Majta, katër partitë do të kishin vetëm 40 vende, dy më pak se 42 që nevojiten.
Në aspektin numerik, një koalicion mes AfD-së dhe BSW-së do të siguronte 43 vende dhe shumicën absolute. Por një marrëveshje e tillë politike mbetet larg të qenit e sigurt.
BSW ka dallime të mëdha me AfD-në, edhe pse të dyja partitë kanë shfaqur pika të përbashkëta në disa çështje, veçanërisht në qëndrimet ndaj Rusisë dhe luftës në Ukrainë.
Drejtues të BSW-së kanë shmangur deri tani angazhimin për një koalicion me AfD-në, duke lënë megjithatë të hapur mundësinë e bashkëpunimit rast pas rasti.
Nga ana tjetër, lideri i AfD-së në Saksoni-Anhalt, Ulrich Sigmund, ka deklaruar se partia e tij nuk do të heqë dorë nga qëndrimet kryesore për të siguruar një koalicion.
Ai ka paralajmëruar edhe mundësinë e zgjedhjeve të reja nëse nuk arrihet formimi i një qeverie të qëndrueshme.
Një nga dilemat kryesore mbetet qëndrimi i CDU-së ndaj AfD-së. Një koalicion mes dy partive do të siguronte 55 vende dhe një shumicë të rehatshme, por do të nënkuptonte thyerjen e të ashtuquajturit “Brandmauer”, politika e partive tradicionale gjermane për të mos bashkëpunuar me AfD-në.
CDU ka një rezolutë që ndalon bashkëpunimin si me AfD-në, ashtu edhe me të Majtën. Kjo e vendos partinë përballë një dileme të vështirë: partnerët tradicionalë nuk i japin shumicën, ndërsa alternativat bien ndesh me vijat e kuqe të saj politike.
Një tjetër mundësi është krijimi i një qeverie minoritare të drejtuar nga CDU, e cila do të kërkonte mbështetje nga parti të tjera për çështje të veçanta.
Humbja e CDU-së në Saksoni-Anhalt ka pasoja përtej politikës rajonale dhe ka rritur presionin mbi kancelarin Friedrich Merz.
Rezultati është një tjetër goditje për CDU-në nën drejtimin e tij dhe ka nxitur debate të brendshme mbi aftësinë e Merz për ta udhëhequr partinë deri në zgjedhjet e ardhshme federale.
Disa zëra brenda CDU-së kanë kërkuar një “fillim të ri”, ndërsa kanë hedhur në diskutim edhe mundësinë e largimit të Merz nga drejtimi i partisë dhe kancelaria.
Megjithatë, drejtues të CDU/CSU-së kanë hedhur poshtë mundësinë e një dorëheqjeje të kancelarit. Kreu i grupit parlamentar, Torsten Frei, ka theksuar se kancelari është zgjedhur për një mandat katërvjeçar.
Presioni ndaj Merz mund të rritet më tej, pasi më 20 shtator zhvillohen zgjedhje në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore dhe në Berlin, ku AfD po tregon gjithashtu forcë të konsiderueshme.
Fitorja e AfD-së ka shkaktuar reagime të forta edhe jashtë Gjermanisë.
Donald Trump e ka komentuar rezultatin në rrjetet sociale, ndërsa Elon Musk ka përgëzuar Alice Weidel dhe AfD-në për rezultatin.
Nga ana tjetër, kryeministri polak Donald Tusk e ka kritikuar ashpër triumfin e partisë së ekstremit të djathtë, ndërsa ministri francez për Çështjet Evropiane e ka cilësuar rezultatin si një moment serioz për Evropën.
Ministri i Jashtëm italian Antonio Tajani e përshkroi fitoren e AfD-së si “lajm të keq”, duke shpresuar se ajo do të mbetet një përjashtim në nivel lokal.
Në krahun tjetër, lideri i FPÖ-së në Austri, Herbert Kickl, e përshëndeti rezultatin dhe deklaroi se votuesit gjermanë kanë rrëzuar “muret antidemokratike” rreth AfD-së.
Fitorja në Saksoni-Anhalt përbën një sukses historik për AfD-në, por njëkohësisht e vendos politikën gjermane përballë një prej krizave më të mëdha të viteve të fundit.
Partia e ekstremit të djathtë është më pranë se kurrë drejt qeverisjes së një landi gjerman, por nuk ka ende një partner të sigurt për të formuar shumicën.
Ndërkohë, CDU duhet të gjejë një zgjidhje pa thyer “Brandmauer”-in ndaj AfD-së, ndërsa Friedrich Merz përballet me një presion në rritje brenda partisë.
Zhvillimet në Saksoni-Anhalt pritet të kenë ndikim edhe në dy zgjedhjet e ardhshme rajonale dhe në debatin më të gjerë mbi të ardhmen politike të Gjermanisë.
Discussion about this post