Tensioni në Egje është rritur sërish mes dy fqinjëve dhe njëkohësisht aleatëve të natos Greqisë dhe Turqisë, pas një incidenti të ri ajror mes forcave ajrore luftarake të të dy vendeve.
Ditën e hënë dy avionë ushtarakë turq F-16 të armatosur, të shoqëruar nga dy avionë patrullimi detar CN-235, hynë në FIR-in e Athinës pa plan fluturimi. Sipas Shtabit të Përgjithshëm të Mbrojtjes së Greqisë, u regjistruan katër shkelje të rregullave të trafikut ajror, dhjetë shkelje të hapësirës ajrore kombëtare dhe një përplasje ajrore e tipit “dogfight” mes avionëve grekë dhe turq.
Ngjarja vjen në një periudhë kur marrëdhëniet greko-turke dukeshin se kishin hyrë në një fazë qetësie. Pas takimit të kryeministrit grek Kyriakos Mitsotakis me presidentin turk Recep Tayyip Erdogan dhe nënshkrimit të Deklaratës së Athinës për të ashuquajturat «ujërat e qeta»në fund të vitit 2023, të dy vendet kishin ulur ndjeshëm tonet dhe incidentet në Egje.
Sipas mediave turke, një nga momentet që ndikoi negativisht klimën mes dy vendeve ishte vendosja e sistemeve Patriot nga Greqia në Karpathos dhe Dhidhimoteiho. Ankaraja reagoi duke rikthyer argumentin për demilitarizimin e ishujve grekë, ndërsa Athina këmbënguli se bëhet fjalë për masa të ligjshme mbrojtëse. Që prej asaj periudhe, incidentet dhe deklaratat e ashpra mes dy palëve janë shtuar gradualisht dhe javët e fundit klima është përkeqësuar.
Një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes është projektligji që po përgatit Ankaraja për përcaktimin e zonave detare në Egje dhe Mesdheun Lindor. Në Greqi, iniciativa shihet si një përpjekje për institucionalizimin e pretendimeve që lidhen me doktrinën turke të ashtuquajtur “Atdheu Blu”, e cila parashikon një interpretim shumë më të gjerë të të drejtave detare të Turqisë. Sipas informacioneve të publikuara në mediat greke, Athina po pret tekstin përfundimtar të ligjit për të vlerësuar reagimin e saj.
Nga ana tjetër, autoritetet turke hedhin poshtë akuzat se po krijojnë pretendime të reja sovraniteti. Mediat turke argumentojnë se tensioni është rritur si pasojë e lëvizjeve të Athinës në fushën e mbrojtjes dhe energjisë, ndërsa Ankaraja këmbëngul se projektligji për zonat detare nuk synon krijimin e realiteteve të reja, por mbrojtjen e asaj që e konsideron interes kombëtar.
Ndërsa të dyja palët mbeten në pozicione të kundërta, vëmendja është tashmë e përqendruar te hapat që do të ndërmarrin Athina dhe Ankaraja në prag të samitit të ardhshëm të NATO-s.
Discussion about this post